Pitching'de Jürinin Aradığı 3 Şey: Hikâye, Sen ve Yol Haritası
4 dk okuma

İÇ. FESTİVAL SALONU – GÜNDÜZ
Sahnede bir yazar, karşısında beş kişilik bir jüri. Kronometre çalışmaya başlıyor: 07:00.
Aylarca, belki yıllarca üzerinde çalıştığın bir proje birkaç dakikalık bir sunuma sığmak zorunda. O birkaç dakika da çoğu zaman bir projenin kaderini belirler. Bu yazıda pitching nedir, jüri bir sunumda neye bakar ve sunumunu hangi hatalardan korumalısın, adım adım anlatıyorum.
Pitching Nedir?
Pitching, bir film ya da dizi projesini onu hayata geçirebilecek kişilere kısa sürede ve ikna edici biçimde sunmaktır. Türkiye’de bu sunumlar Antalya Film Forum ve İstanbul Film Festivali’nin Köprüde Buluşmalar platformu gibi ortak yapım etkinliklerinde, televizyon kanallarının ve dijital platformların proje görüşmelerinde ya da fon kurullarının karşısında yapılır.
Jüri yalnızca hikâyeni değerlendirmez; aslında bir risk hesabı yapar. Bu proje tamamlanacak mı, izleyicisini bulacak mı, bu ekiple çalışmaya değer mi? Bu soruların cevabı üç başlıkta toplanır.
1. Tek Cümlede Anlaşılan Bir Hikâye
Jürinin aradığı ilk şey, sen salondan çıktıktan sonra projeni birbirine tek cümleyle anlatabilmektir. Değerlendirme toplantısında bir jüri üyesi “Hani şu kendi ailesinin miras kavgasını çözmeye çalışan boşanma avukatı…” diye söze başlayabiliyorsa projen tartışmaya girer. Kimse hatırlayamıyorsa elenir.
Bu yüzden sunumunu kronolojik bir özetle değil, kancayla aç. “Film 1985 yılında küçük bir kasabada başlıyor…” diye açılan bir sunum jüriyi daha ilk saniyelerde yorar. Onun yerine logline’ınla başla, ardından bu hikâyenin neden şimdi anlatılması gerektiğini söyle. “Neden şimdi?” sorusunun cevabı, projenin bugünün izleyicisine neden dokunacağını gösterir. Ton ve türü anlatmak için bilinen yapımlara referans verebilirsin ama ölçülü ol; iki referans yeterlidir, beş referans kafa karıştırır. Tek cümlelik hikâyeyi nasıl kuracağını Logline Neden Senaryonun En Zor Cümlesidir? yazısında bulabilirsin.
2. Neden Sen?
Jüri bir hikâyeye olduğu kadar, o hikâyeyi anlatacak kişiye de yatırım yapar. “Bu hikâyeyi neden sen anlatmalısın?” sorusunun güçlü bir cevabı, projeni masadaki diğerlerinden ayırır. Bu cevap kişisel bir bağ olabilir: Hikâyenin geçtiği dünyayı içeriden bilmek, anlattığın meseleyi yaşamış olmak ya da o dünyaya başkalarının ulaşamadığı bir erişime sahip olmak. Aynı zamanda bir bakış açısıdır; aynı hikâyeyi on yazar anlatsa seninki neden farklı olurdu?
Burada bir uyarı: “Neden sen?” sorusu özgeçmişini sıralaman için bir davet değildir. Tek bir güçlü anı, uzun bir biyografiden daha çok şey anlatır. Daha önce çektiğin kısa filmler, yaptığın araştırma ve projeye katılmış ekip arkadaşların da jüriye bu işi bitirebileceğini gösterir.
3. Gerçekçi Bir Yol Haritası
Jürinin üçüncü sorusu şudur: Sunum bittikten sonra seninle ne yapacağız? Projenin hangi aşamada olduğunu, yani geliştirmede mi, finansman aşamasında mı yoksa çekime hazır mı olduğunu açıkça söyle. Öngördüğün bütçe aralığını, hedef izleyicini ve projenin hangi mecrada yaşayacağını anlat. Varsa mevcut ortaklarını, başvurduğun ya da aldığın destekleri belirt.
En önemlisi de ne istediğini söyle. Ortak yapımcı mı arıyorsun, geliştirme desteği mi, bir platformla buluşmak mı? Net bir talebi olmayan sunum, beğenilse bile karşılıksız bir alkışla biter. Jüri projeye nasıl dahil olabileceğini anladığında, seni hatırlamak için bir sebebi olur.
Asıl Sınav: Soru-Cevap
Birçok pitching’de belirleyici an, konuşman bittikten sonra gelen sorulardır. Jüri bu bölümde projeni ne kadar tanıdığını ve eleştiriye nasıl yanıt verdiğini ölçer, çünkü yıllarca birlikte çalışabileceği birini arıyor. Savunmaya geçmeden dinle, bilmediğin bir şeyi uydurma ve sana sorulabilecek en zor on soruyu önceden yazıp cevaplarını hazırla. Bütçe, hedef izleyici, hikâyenin sonu ve ana karakterin dönüşümü bu listede mutlaka olmalı.
Pitching’de Sık Yapılan Hatalar
En yaygın hata, hikâyenin tamamını sahne sahne anlatmaya çalışmaktır; jüri olay örgüsünde kaybolur ve projenin özünü kaçırır. Kâğıttan okumak, süreyi aşmak ve projeyi abartılı iddialarla sunmak da güveni zedeler. “Bu film yılın en çok izlenen filmi olacak” gibi cümleler jüriyi ikna etmez, tetikte tutar. Sunumun sonunda net bir talebin olmaması ise iyi geçen bir pitching’i bile sonuçsuz bırakır.
Sonuç
Jüri üç soruya cevap arar: Bu hikâye ne? Neden sen? Şimdi ne yapıyoruz? Sunumunu bu üç sorunun etrafında kurarsan kronometre durduğunda bile salonda projen konuşulmaya devam eder.
Sıkça Sorulan Sorular
Pitching kaç dakika sürer?
Etkinliğe ve platforma göre değişir. Festival platformlarında genellikle birkaç dakikalık sunumu bir soru-cevap bölümü izler; bir yapımcıyla ayaküstü bir karşılaşmada ise projeni bir iki dakikada anlatabilmen gerekir. Bu yüzden sunumunun hem uzun hem de kısa bir versiyonunu hazırla.
Pitching için sunum dosyası şart mı?
Çoğu platform yazılı bir proje dosyası ister; sözlü sunumda ise birkaç güçlü görsel çoğu zaman yeterlidir. Dosya, sen salondan çıktıktan sonra jürinin projeni hatırlamasını sağlar.
Sunumda hikâyenin sonunu anlatmalı mıyım?
Sözlü sunumda sonu ayrıntılı anlatman gerekmez ama jüri sorarsa net bir cevap verebilmelisin. Yazılı sinopsiste ise son mutlaka yer almalı; sonu olmayan bir sinopsis, hikâyenin henüz bitmediği izlenimini verir.

